Vai trò quan trọng của chất hữu cơ và mùn trong đất trồng

Vai trò quan trọng của chất hữu cơ và mùn trong đất trồng

Đất – yếu tố mang tính quyết định hành động trong canh tác nông nghiệp. Đất có tốt, thì canh tác mới đạt những tiêu chuẩn hiệu suất, chất lượng như mong đợi. Để nhìn nhận về đất canh tác, người ta thường đề cập đến những điểm như : độ phì, chất hữu cơ, mùn, hệ vi sinh, … Trong đó, chất hữu cơ và mùn trong đất đóng vai trò quan trọng đến chất lượng đất. Vậy chất hữu cơ và mùn trong đất là gì ? Có tác động ảnh hưởng đến cây cối như thế nào ?

1. Chất hữu cơ trong đất là gì?

Chất hữu cơ là yếu tố cơ bản để phân biệt giữa đất và đá mẹ. Số lượng và đặc thù của chất hữu cơ tác động ảnh hưởng can đảm và mạnh mẽ đến quy trình hình thành đất, góp thêm phần quyết định hành động nhiều đặc thù : lý, hóa, sinh và độ phì nhiêu của đất. Toàn bộ những hợp chất hữu cơ có trong đất được gọi là chất hữu cơ của đất .
Có thể chia chất hữu cơ của đất làm 2 phần :

Tàn tích hữu cơ chưa bị phân giải (rễ, thân, lá cây, xác động vật) vẫn giữ nguyên hình thể.

Chất hữu cơ đã được phân giải gồm : mùn và những hợp chất ngoài mùn .

2. Nguồn gốc chất hữu cơ trong đất

Trong đất tự nhiên, nguồn hữu cơ phân phối duy nhất cho đất là tàn tích sinh vật gồm có xác thực vật, động vật hoang dã và vi sinh vật. Ðối với đất trồng trọt ngoài tàn tích sinh vật còn có một nguồn hữu cơ bổ trợ tiếp tục đó là phân hữu cơ .

3. Quá trình biến hóa xác hữu cơ trong đất

Sự biến hóa xác hữu cơ trong đất là một quy trình sinh hóa học phức tạp, xảy ra với sự tham gia trực tiếp của vi sinh vật, động vật hoang dã, oxy không khí và nước .
Xác thực vật sống sót trên mặt đất hoặc trong những tầng đất, trong quy trình phân giải chúng mất cấu trúc, hình dạng bắt đầu và biến thành những hợp chất hoạt tính hơn, dễ hòa tan hơn .
Một phần những hợp chất này được khoáng hóa trọn vẹn, loại sản phẩm của quy trình này là nước, 1 số ít khí và những hợp chất khoáng đơn thuần, trong số đó có nhiều chất dinh dưỡng cho thực vật .
Một phần được vi sinh vật dùng để tổng hợp protit, lipit, gluxit và một số ít hợp chất mới, thiết kế xây dựng khung hình chúng và khi chúng chết đi lại được phân hủy .
Chất hữu cơ và mùn được vi sinh vật phân hủyPhần thứ ba biến thành những hợp chất hữu cơ cao phân tử có cấu trúc phức tạp – đó là những hợp chất mùn. Những hợp chất mùn này lại hoàn toàn có thể bị khoáng hóa .
Như vậy xác hữu cơ trong đất chịu sự tác động ảnh hưởng của 2 quy trình song song sống sót, tùy theo điều kiện kèm theo đất, khí hậu, thành phần xác sinh vật mà một trong hai quy trình ấy chiếm lợi thế. Hai quy trình này là : quy trình khoáng hóa xác hữu cơ và quy trình mùn hóa xác hữu cơ .

4. Mùn và quá trình mùn hóa

Mùn là những hợp chất hữu cơ cao phân tử phức tạp mà phân tử gồm có nhiều đơn vị chức năng cấu trúc khác nhau, chúng được nối với nhau bằng những cầu nối. Mỗi đơn vị chức năng cấu trúc gồm có nhân vòng, mạch nhánh, chúng chứa nhiều nhóm định chức khác nhau và mang tính axit .
Mùn hóa là quy trình tổng hợp những mẫu sản phẩm phân giải xác hữu cơ dẫn đến sự hình thành những hợp chất mùn .

5. Thành phần của mùn

Mùn đất gồm 2 phần :
Phần không tan : là những xác hữu cơ chưa phân giải và hợp chất humin ,
Phần hòa tan : là những axit mùn gồm axit humic và axit fulvic .
Mùn đất gồm 5 phần; Phần tan và không tan

 5.1 Acid Humic

Acid humic không hòa tan trong nước và axit vô cơ. Thành phần nguyên tố của axit humic hầu hết gồm có C, H, O, N. Hàm lượng những nguyên tố này khác nhau phụ thuộc vào vào loại đất, thành phần hóa học của tàn tích sinh vật, điều kiện kèm theo mùn hóa và giải pháp tách acid humic khỏi đất .
Về cơ bản acid humic là keo ở dạng gel, nhưng chúng rất dễ bị tan bởi những dung dịch kiềm để tạo thành dung dịch phân tử hoặc dung dịch keo. Vì ở dạng keo nên axit humic có năng lực hấp phụ cao. Tính đệm của acid humic cũng rất cao cho nên vì thế ở đất giàu acid humic thì pH đất không thay đổi hơn .

 5.2 Acid Fulvic 

Là acid mùn có màu vàng, dễ tan trong nước, axit hoặc kiềm loãng. gần giống với acid humic, thành phần nguyên tố của acid fulvic khác nhau ở những đất khác nhau. Một phần acid fulvic được hình thành do kết quả của quá trình mùn hóa xác hữu cơ, phần khác được hình thành do sự biến đổi axit humic thành axit fulvic.

 5.3 Hợp chất Humin

Humin là phần không hòa tan của hợp chất mùn, nó gồm có những axit mùn link ngặt nghèo với phần vô cơ của đất. Humin là nhóm những hợp chất hữu cơ khác nhau, chúng phân biệt với những nhóm khác đa phần bởi đặc thù không hòa tan trong môi trường tự nhiên axit lẫn thiên nhiên và môi trường kiềm .

 6. Vai trò của chất hữu cơ và mùn trong đất

Có thể nói chất hữu cơ và mùn đóng vai trò vô cùng quan trọng so với toàn bộ quy trình xảy ra trong đất và hầu hết những đặc thù lý, hóa, sinh của đất. Vai trò của chúng được biểu lộ ở những điểm chính sau :

6.1 Ðối với quá trình hình thành và tính chất đất

Là tín hiệu cơ bản phân biệt đất với đá mẹ. Sự tích lũy của chất hữu cơ và mùn trong đất gắn liền với sự phát sinh đất .
Là tín hiệu hình thái quan trọng bộc lộ độ phì nhiêu của đất .
Với lý tính đất : chất hữu cơ và mùn có tính năng cải tổ trạng thái cấu trúc đất, ảnh hưởng tác động đến hàng loạt lý tính đất như tính thấm và giữ nước tốt hơn, chính sách khí, sự hấp thu nhiệt và giữ nhiệt tốt hơn. Giúp việc trồng trọt thuận tiện cho cây xanh tăng trưởng cũng như thuận tiện làm đất hơn .
Với hóa tính đất : chất hữu cơ triển khai những phản ứng hóa học, cải tổ điều kiện kèm theo oxy hóa, gắn liền với sự di động và kết tủa của những nguyên tố vô cơ trong đất. Chất hữu cơ nói chung làm tăng năng lực hấp phụ của đất, giữ được những chất dinh dưỡng, đồng thời làm tăng tính đệm của đất .

 6.2 Cung cấp dinh dưỡng cho cây trồng và vi sinh vật

Chất hữu cơ đất đều chứa những nguyên tố dinh dưỡng : N, P., K, S, Ca, Mg và những nguyên tố vi lượng, trong đó đặc biệt quan trọng là N. Vì vậy chất hữu cơ đất vừa phân phối thức ăn tiếp tục vừa là kho dự trữ dinh dưỡng lâu dài hơn của cây xanh cũng như vi sinh vật đất .
Chất hữu cơ và mùn cung cấp thức ăn cho cây trồng và vi sinh vậtLà nguồn lớn phân phối CO2 cho thực vật quang hợp .
Chứa 1 số ít chất có hoạt tính sinh học ( chất sinh trưởng tự nhiên, men, vitamin … ) kích thích sự phát sinh và tăng trưởng của bộ rễ, làm nâng cao tính thẩm thấu của màng tế bào, kêu gọi dinh dưỡng …

 6.3 Duy trì và bảo vệ đất

Chất hữu cơ chứa những hợp chất kháng sinh cho thực vật chống lại sự phát sinh sâu bệnh và là môi trường tự nhiên rất tốt làm tăng hoạt tính của hầu hết vi sinh vật đất .
Tăng cường sự phân giải của vi sinh vật hoặc xúc tác cho sự phân giải những thuốc bảo vệ thực vật trong đất .
Cố định những chất gây ô nhiễm trong đất, làm giảm mức độ dễ tiêu của những chất độc cho thực vật. Từ đó, hoàn toàn có thể thấy vai trò của chất hữu cơ và mùn trong đất là rất là quan trọng. Để mở màn canh tác nông nghiệp tốt nhất, nên chọn đất làm TT, chất hữu cơ và mùn trong đất là hai yếu tố cần được bảo vệ và tăng cường .

Xem thêm ? Bộ giải pháp giúp cải tạo đất và bảo vệ cây trồng tốt nhất hiện nay

Tham khảo những yếu tố mà cây cối thường gặp phải và cách giải quyết và xử lý tại website này : https://sinhhocvietnam.vn/

Vân Hồng

Xem thêm về: Hiểu về đất, Hữu cơ, Kết cấu đất

Danh mục : Các loại hữu cơ tái tạo đất, Cách tái tạo đất, Đất

Đánh giá post
0/5 (0 Reviews)

Related Posts

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *