Chợ truyền thống ở đô thị

Theo số liệu của Nielsen năm 2020, Việt Nam có khoảng 1,4 triệu cửa hàng tạp hóa và 9.000 chợ truyền thống, chiếm thị phần 75%, doanh thu trên dưới 10 tỉ USD mỗi năm. Để so sánh, tổng giá trị thị trường xe hơi của Việt Nam trong năm 2021 là vào khoảng 6 tỉ USD. Dù thế, chúng ta chưa biết gì nhiều về giá trị kinh tế, vai trò lịch sử của mạng lưới thương mại truyền thống rộng khắp này.

“Bà gọt cho quả bí này mang về nấu luôn. Này, nhà cháu ở chung cư phía trước mặt đây phải không? Con bà cũng đang dọn dẹp ở tòa Sunshine đấy, hết ca làm nó còn đi giúp việc theo giờ, cuối tuần cũng đi dọn dẹp nên kiếm ra lắm. Đất của ông bà để lại, bà lại chia cho hai vợ chồng làm nhà ở rồi, cứ lo làm ăn thôi, chẳng phải suy nghĩ gì.

Thế cháu người ở đâu? Yên Bái à? Con dâu bà người miền núi đấy, chăm chỉ đáo để”.

Trong thời hạn nạo quả bí nhỏ chỉ một phút, tôi đã kịp biết về gia cảnh của bà cụ bán rau trước đường vào chùa làng Nhật Tảo, kịp liên tưởng về nếp nhà của bà trong làng, nhiều hơn cả những gì tôi biết về người hàng xóm nơi nhà ở mình đang ở gần nửa năm .Bước ra khỏi tòa căn hộ cao cấp 40 tầng văn minh và hờ hững, nơi không có / không biết tới lịch sử vẻ vang, chỉ vài trăm mét, vào chợ Nhật Tảo đã là một khoảng trống có nhịp đập trọn vẹn khác .Hiếm có khoảng trống nào khiến người ta cởi mở được như ở chợ, nhiều thông tin như ở chợ, lắng nghe được nhịp sống nhiều như ở chợ. Cũng hiếm khoảng trống nào thầm dung chứa những phận người, lặng lẽ như một nhân vật bên lề tận mắt chứng kiến những thay đổi của làng mạc, của xã hội như chợ .

Trong bóng chiều, bà cụ quảy gánh đứng lên đi vào làng. Có lẽ đã cả nghìn năm từ khi lập ngôi làng bên bờ sông Hồng này, khoảnh khắc bóng hình những người đàn bà quảy gánh đi về nhỏ dần nhỏ dần trong ngõ làng vẫn không đổi .Chợ Nhật Tảo, cũng như phần nhiều chợ truyền thống lịch sử ( cũng hầu hết là nhỏ, lẻ ) là của đàn bà, những người cóp nhặt khi quả bí, mớ rau, quả trứng, con gà mang ra chợ, ai ” chuyên nghiệp ” hơn thì tranh thủ làm hàng xáo, hàng xay, bánh bún bán mỗi phiên .Nhiều lần đi chợ, từ Bắc chí Trung, Nam, từ chợ Đồng Văn trên những dãy núi cheo leo nơi địa đầu Tổ quốc đến chợ Cái Răng, Cái Khế ven sông Hậu, tôi đều gặp những cảnh tranh bán tranh mua giữa những người đàn bà, gặp những bóng đổ ra về khi chợ tan của họ. Tôi đều nghe trình làng về sản vật đậm phong vị vùng miền, ngọn rau bò khai, giọt mật ong bạc hà miền núi đá cho đến những hạt xôi sầu riêng dẻo thơm, trái nhãn tiêu da bò từ những người phụ nữ ở chợ .Chợ truyền thống ở đô thị - Ảnh 3.Chợ rau Bà Chiểu, Hồ Chí Minh, tranh trích trong cuốn Ký họa về Đông Dương : Nam Kỳ, năm ngoái, tr. 22. Thư viện Anh quốc, OIJ. 915.97 – Ảnh : Tư liệu của tác giảChưa thấy có một số lượng thống kê nào về những người chạy chợ, nhưng quan sát hằng ngày cũng đủ cho ta thấy chợ là khoảng trống đặc trưng của phái đẹp. Gần đây, khảo cứu dân tộc học ” Sống đời ở chợ ” ( NXB Hội Nhà Văn, 2017 ) của Nguyễn Mạnh Tiến về giới tính những người bán hàng ở một loạt chợ ven Thành Phố Hà Nội đều cho thấy hơn 95 %, thậm chí còn có nhiều phiên 100 % là nữ .Đông đảo nhất là độ tuổi trung niên ( 30-55 ), sau đó tới người già ( trên 55 ) và độ tuổi người trẻ tuổi ( 15-30 ) tối thiểu. Ở những chợ quy mô lớn, chợ đầu mối, bán sỉ, phái mạnh tham gia phụ giúp vợ hoặc đứng bán hàng nhiều hơn .Nhưng thực ra trong số khoảng chừng 8.500 chợ ( thống kê của Bộ Công thương ) trong cả nước, thì 86 % là chợ hạng 3 ( chợ nhỏ, chưa thiết kế xây dựng vững chắc, bán bền vững và kiên cố, đa phần Giao hàng dân trong xã, phường ), nơi đàn ông ít khi tham gia kinh doanh .Vì thế ở đây tất cả chúng ta phát hiện nghịch lý. Người phụ nữ chạy chợ đang gánh gồng lo toan vun vén cho mái ấm gia đình nhưng vẫn bị coi là thứ lo toan tủn mủn, gắn liền với tính khí chao chát eo xèo của đàn bà. Trên bình diện xã hội, phụ nữ đang nắm trong tay năng lực chi phối mạng lưới thương mại truyền thống cuội nguồn, nhỏ li ti nhưng là huyết mạch của đời sống từ làng tới đô thị, liên kết khắp cả nước .Phụ nữ là mắt xích trọng điểm duy trì nhịp cầu đáp ứng sản phẩm & hàng hóa. Ngay cả ở thời tân tiến, chợ truyền thống lịch sử vẫn đang đảm nhiệm 70 % sản phẩm & hàng hóa, bữa ăn ở đô thị ( và tới 90 % ở những vùng nông thôn ), nhưng vẫn bị coi là làm điều kém sang, nhiều lúc là ” hèn kém ” – như nghĩa của từ mắng nhau ” đồ chợ búa ” .Mặc cho xã hội và nhiều phái mạnh không thừa nhận mạng lưới thương mại đậm tính nữ, mặc cho lịch sử vẻ vang không ghi nhận đàn bà có vai trò quan trọng bậc nhất trong việc kiến thiết xây dựng không gian thương mại, mặc cho chợ chưa từng được đứng ở vị thế ngang hàng với những khoảng trống văn hóa truyền thống xã hội khác, chợ vẫn cởi mở và dung chứa, vẫn bí mật ghi dấu những thay đổi của lịch sử vẻ vang .

Chưa có một không gian nào có sức giãn nở, linh hoạt như chợ. Đa số chỉ có các chợ lớn mới được xây dựng kiên cố, sạch sẽ, còn các chợ nhỏ không cần tới hạ tầng hoàn chỉnh, chợ (nhất là chợ tự phát) còn “thâu nạp” luôn cả những không gian vỉa hè, cổng chùa, cổng trường, cổng viện, gầm cầu… Thậm chí, kiểu chợ linh hoạt nhất là sau khi người chạy chợ hết phiên chưa bán xong, lại mang gánh hàng rong đi khắp nẻo thành phố.

Cũng không nơi nào đủ sức dung chứa như chợ, không riêng gì là mạng lưới thương mại, sự sung túc cho những người bán hàng chuyên nghiệp, những người buôn thúng bán mẹt, nó còn nuôi nấng cả những phận người ” đầu đường, xó chợ ” .Tư duy co và giãn chợ kiểu này vẫn được nhìn nhận là tùy tiện, manh mún tiểu nông. Nhưng hãy xem chợ manh mún tiểu nông ấy ship hàng ai ? Cơ bản là dân nghèo thành thị, hoặc những người di cư từ nông thôn vào đô thị. Họ vốn không đủ năng lực với tới những shop, nhà hàng siêu thị tân tiến, tiện nghi và sang chảnh, thường nằm ngoài toàn bộ những quy hoạch hạ tầng dịch vụ ở đô thị .Chợ còn là một bể thông tin dân gian, một ” mạng xã hội ” sôi động nhất, tự nó lưu lại một lịch sử dân tộc truyền miệng, những câu truyện kể không hề có trong bất kể định chế xã hội nào khác. Chợ ghi nhớ lại những dòng sự kiện chính thức khác với lịch sử dân tộc chính thống, bằng cái đói, no của từng người đơn cử, bằng những dịch chuyển thân mật nhất với hội đồng của khu chợ đó .Chẳng hạn như qua đại dịch COVID-19, lịch sử dân tộc chính thống và những văn bản hành chính sẽ lưu lại hầu hết những quyết sách chính trị lớn, đóng hoặc Open những thành phố, những chợ đầu mối, chợ dân số nhằm mục đích trấn áp dịch bệnh. Nhưng chợ không ” ghi nhớ ” như vậy, ký ức của chợ là những đợt tăng giá trứng, tăng giá rau, những lần đứt gãy chuỗi đáp ứng, khan hiếm sản phẩm & hàng hóa .Chợ còn ghi nhớ bằng những phận đời gắn liền với chợ, người ở chợ tự lưu lại ký ức về những quyết sách chưa được nhìn nhận hết vai trò của chợ truyền thống lịch sử, sự tự tin ( quá mức ) vào vai trò của mạng lưới hệ thống siêu thị nhà hàng văn minh .Mặc dù có một lịch sử dân tộc truyền kiếp, là một thiết chế trụ cột trong dòng chảy văn hóa truyền thống lịch sử vẻ vang Nước Ta, chợ không được nhắc đến nhiều, hầu hết ít được chăm sóc tương ứng với những gì mà nó thâu nạp, dung chứa. Phần lớn những ghi chép về chợ đến nay đều rải rác ở 1 số ít văn bia, lác đác trong những ghi chép về lịch sử vẻ vang làng xã hoặc những ghi chép về phong tục .Chúng ta chưa có những khảo cứu về lịch sử vẻ vang hình thành những mạng lưới chợ, vai trò của những mạng lưới này lớn tới mức nào trong đời sống xã hội, những dịch chuyển lớn của đời sống kinh tế tài chính xã hội có sự tham góp của chợ như thế nào. Ngay cả những tìm hiểu và khám phá về vai trò của chợ truyền thống cuội nguồn trong nền kinh tế thị trường tân tiến cũng còn sơ sài, rất ít .Trong lúc đó thì chợ truyền thống cuội nguồn ở thành phố đang đứng trước khuynh hướng thu hẹp, dần nhường đất diễn cho những nhà hàng, shop văn minh. Trong quy hoạch đô thị, từ góc nhìn của nhà quản trị, người ta thấy nhiều điểm bất lợi của quy mô chợ truyền thống cuội nguồn : kinh doanh nhỏ lẻ, mất vệ sinh bảo đảm an toàn thực phẩm, mất mỹ quan …Nhưng cho đến nay, với ” tệp người lao động ” và ” tệp người mua ” truyền thống lịch sử của chợ, là tầm trung thành thị, thì cái gì hoàn toàn có thể sửa chữa thay thế được chợ ? Chợ tạo ra công ăn việc làm cho không biết bao nhiêu người, hầu hết là phái đẹp, gấp nhiều lần so với siêu thị nhà hàng. Chợ vẫn là nơi những người phụ nữ nghèo thành thị khéo thu vén tìm được con cá, mớ rau tươi, trong một toàn cảnh lương tối thiểu không đủ sống tối thiểu .Tới đây chợ truyền thống lịch sử ở những đô thị sẽ liên tục tăng trưởng như thế nào vẫn là một câu hỏi. Bài toán hiện đại hóa chợ thực ra phải đặt trong bài toán toàn diện và tổng thể của đô thị hóa nói chung. Chúng ta mong ước một đô thị thật sạch tân tiến hơn, nhưng không được quyền bỏ quên những người dân quê cũng đang dấn bước vào đô thị, trở thành dân nghèo thành thị và vẫn cần tới chợ .

Theo trí nhớ và hiểu biết của người viết, siêu thị đúng nghĩa đầu tiên ở nước Việt Nam thống nhất ra đời vào năm 1997 – góc ngã ba Vũng Tàu với cái tên Tây: Siêu thị Cora. Lần đầu tiên người Việt Nam được đứng trong một không gian tràn ngập hàng hóa, sáng choang và mát lạnh.

Trong ký ức người dân Đông Nam Bộ thời đấy có hình ảnh chờ đợi rất lâu mới chen chân được vào Cora, chỉ để mua cái bánh mì dài, ăn nho trên kệ trái cây và đổi dép lê lấy xăngđan đi về giả vờ quên trả tiền. Nhiều người vẫn thắc mắc mãi người mở cửa kính núp ở đâu mà khi mình bước vào, cửa lại được mở ra rất đúng nhịp.

Kể từ thời điểm đó, ngôi vị của cái chợ có tuổi đời trăm năm, thậm chí cả ngàn năm, nơi bà bán thịt có ít nhất ba đời đứng quầy đấy, ai mua loại nào, bao nhiêu cân, chỉ thấy mặt là biết mà không cần hỏi, nơi mà có người ngày nào cũng phải đảo qua để chào hỏi buôn chuyện với những người quen từ không biết bao nhiêu năm tháng – dù nhà không thiếu thức ăn – bắt đầu bị chia năm sẻ bảy.

Cora biến mất sau 10 năm, nhường lại cho một loạt tên tuổi khác, điển hình nổi bật nhất là Co. op Mart – doanh nghiệp quốc nội được Nhà nước bảo trợ bằng chủ trương xác định vị trí đắc địa : tổng thể những ngã tư lớn ở TP HCM, Co. op Mart là doanh nghiệp được ưu tiên .Khoảng năm 2000, Co. op Mart Q. 9 là điểm khan hiếm sau 9 h tối còn sáng đèn. Người dân Quận Thủ Đức, Q. 9 không có nụ cười nào khác ngoài đi nhậu ở ” làng Đại học ” và … vô Co. op Mart chơi .Tiếp theo sự sinh ra của nhà hàng – khái niệm giúp người Nước Ta bước lên một bước trong quy trình trở thành những thị dân đích thực – là mạng lưới hệ thống những shop thuận tiện. Cũng như sự tăng trưởng của siêu thị nhà hàng, người tiên phong của mạng lưới hệ thống shop tiện nghi lại thất bại : mạng lưới hệ thống shop G7 của Đặng Lê Nguyên Vũ .Chợ truyền thống ở đô thị - Ảnh 10.Chợ Bến Thành vắng ngắt, ảm đạm, những sạp mở bán thưa thớt – Ảnh : DUYÊN PHANVới sự tự tin đã làm ra mạng lưới hệ thống cafe Cafe Trung Nguyên, G7 Convenience Shop xác định sẽ là nơi người tiêu dùng mua tổng thể những gì họ cần cho phòng bếp, khởi đầu là từ gói cafe và hộp sữa. Chính sách lên kệ của G7 không dựa vào mì tôm, xà phòng, gạo, kem đánh răng … nên đã thất bại. Chuỗi shop G7 mở khá ồ ạt dần teo tóp chỉ sau vài năm .Nhưng nó là khởi đầu để một thời hạn ngắn sau, Circle K, Family Mart, Seven Eleven …, những tên thương hiệu nổi tiếng của ngành shop tiện nghi khắp châu Á, xâm nhập thị trường Nước Ta .Chợ truyền thống cuội nguồn có thêm một đối thủ cạnh tranh – với toàn cảnh thời hạn để một shop thuận tiện mới sinh ra chỉ là tích tắc so với thời hạn mang tính lịch sử vẻ vang để một khu chợ truyền thống lịch sử thực sự không thay đổi, thành hình thành dạng, từ chỗ buôn có bạn, bán có phương .Đến khi thương mại điện tử sinh ra 5 năm sau nữa, khi những cái tên như Tiki, Shopee, Lazada … tràn ngập tổng thể ngóc ngách của hầu hết mọi trang tin điện tử nào, rồi sự nâng tầm của những ” gúp ” mua và bán trên Facebook, Zalo, nhóm chat nhà căn hộ chung cư cao cấp …, chợ truyền thống lịch sử chính thức đứng trước thực sự nghiệt ngã : nhiều khu chợ truyền kiếp rồi sẽ không còn người mua và phải bị khai tử. Không phải vì quy mô chợ truyền thống cuội nguồn làm gì sai, ngược lại thì đúng hơn : quy mô đó đã chẳng làm gì cả !

Trong cuộc chiến giành giật chiếc giỏ của người nội trợ, các hình thức kinh doanh hiện đại đang dần thể hiện ưu thế không thể đảo ngược. Điểm yếu của họ về mặt giá cả cũng chỉ là trong giai đoạn khởi đầu. Khi số lượng địa điểm – “mapping” của các chuỗi siêu thị, cửa hàng tiện lợi họ đã phủ đủ rộng, giá cả cũng trở nên cạnh tranh hơn nhiều.

Số liệu thống kê của Nielsel và Nielsel năm 2019 cho thấy thị trường của chợ truyền thống lịch sử, xét chung trên cả chủ quyền lãnh thổ Nước Ta, vẫn chiếm hơn 70 % tổng lượng sản phẩm & hàng hóa tiêu dùng cho những hộ mái ấm gia đình, bất chấp sự bùng nổ của những mô hình kinh doanh thương mại tân tiến khác .

Ở những đô thị nhỏ và vùng nông thôn, chợ truyền thống vẫn là nơi buôn bán chủ yếu của phần đông dân cư bởi nhiều lý do: thói quen, sự tiện lợi của không gian rộng rãi, những đặc tính riêng biệt về văn hóa và không gian giao tiếp cộng đồng – thứ mà chỉ chợ truyền thống mới có.

Tuy nhiên, những nguyên do đấy theo thời hạn và sự tăng trưởng của tiến trình đô thị hóa sẽ bớt dần đi. Tốc độ tăng trưởng của những mô hình chợ khác là trên 10 % mỗi năm, còn chợ truyền thống lịch sử là xê dịch … 1 % .

Tương lai các chợ truyền thống giờ sẽ đứng trước một số kịch bản không thể tránh khỏi: biến mất hoặc phải thay đổi để giống với chợ hiện đại hơn, hòng cạnh tranh tốt hơn; hay trở thành một công năng khác – chuyên biệt cho văn hóa – du lịch (với nhiều ứng viên ở khắp mọi miền đất nước: chợ Đồng Xuân ở Hà Nội, Đông Ba ở Huế, Bến Thành ở TP.HCM…).

Chợ truyền thống ở đô thị - Ảnh 12.Người dân mua thực phẩm tại chợ sân bay Tân Sơn Nhất, Q. Gò Vấp, Thành Phố Hồ Chí Minh – Ảnh : QUANG ĐỊNHChợ truyền thống lịch sử không có năng lực lan rộng ra khoảng trống, khó tăng cấp để vận dụng những công nghệ tiên tiến tân tiến – như tăng diện tích quy hoạnh bãi đỗ xe, hiện đại hóa mạng lưới hệ thống quầy kệ, giao dịch thanh toán mưu trí …, và hầu hết không hề làm cho nó thật sạch hơn và do đó, khó bảo đảm an toàn hơn. Đấy là những điểm yếu cố hữu không dễ đổi khác, vì thực chất chợ truyền thống cuội nguồn đã được định danh như vậy : ” Ồn ào, lộn xộn như một cái chợ ! ” .Điều đó dần dẫn đến quy tắc : Cái gì không có tiêu chuẩn, hoặc không đủ tiêu chuẩn để lên kệ ẩm thực ăn uống, TT shopping, shop thuận tiện thì đem ra chợ bán. Thế nhưng, điều này đồng thời lại là điểm mạnh của chợ truyền thống lịch sử : vô cùng hữu dụng và bao dung với những công ty khởi nghiệp .Một ví dụ rõ ràng là những cửa tiệm điện máy, thiết bị đồ gia dụng ở những chợ TT đô thị vừa và nhỏ, đây chính là nơi mẫu sản phẩm điện tử trong nước như Kangaroo, Sunhouse … khởi đầu xâm nhập thị trường trước khi có thời cơ lên kệ ở những siêu thị nhà hàng điện máy. Muốn bán được hàng điện máy chưa có tên thương hiệu, hãy tìm đến cổng chợ. Bí quyết đấy đến giờ vẫn nguyên giá trị .

Nhưng tại sao chợ truyền thống hầu như không có cơ hội phát triển nữa? Về phía cung, sản phẩm gì được sản xuất hàng loạt, có thể đóng gói, có nhãn mác, hạn sử dụng rõ ràng, sớm muộn sẽ được ưu tiên đưa lên kệ, thay vì bày bán ở cái sạp tre. Nhưng vấn đề cốt lõi vẫn là phía cầu: khách hàng.

Những mô hình kinh doanh thương mại mới biết cách tạo ra thứ mà ngôn từ marketing thời thượng gọi là ” thưởng thức người mua “. Họ biết nguyên do một người trẻ, đi làm ở thành thị, sẽ ngần ngại bước vào chợ truyền thống lịch sử, sau khi đã mua hàng ở nhà hàng siêu thị : máy lạnh, thật sạch, giao dịch thanh toán tiện lợi, Ngân sách chi tiêu rõ ràng … Cũng như lúc nhỏ trẻ con được ăn gà rán KFC thì lớn lên, gà đồi luộc lá chanh sẽ lạt lẽo .Chỉ cần một thế hệ, người Nước Ta đã đổi khác được thói quen đứng chống chân vói tay mua bó rau còn cả con ốc sên bò lổm ngổm, để yểu điệu xách giỏ đi vào nhà hàng nhón tay lấy hộp rau đã rửa sạch về nhà chỉ việc nấu. Giá phải trả cao hơn, đương nhiên, nhưng cái thưởng thức văn minh giúp con người ta có thêm quyết tâm kiếm tiền thêm hòng duy trì thưởng thức đấy .Với chợ truyền thống cuội nguồn, những nỗ lực làm mới – như cách phối hợp phía dưới truyền thống cuội nguồn, phía trên tân tiến ở chợ Đầm Nha Trang cách đây 15 năm, hay chợ Hàng Bè ở Thành Phố Hà Nội – không hề gọi là thành công xuất sắc. Việc cộng cư của hai hình mẫu chợ trong một khoảng trống – triết lý quy hoạch đô thị và kinh doanh thương mại nghe hoàn toàn có thể hay, nhưng thực tiễn ở Nước Ta chưa có một ví dụ nào đủ sức thuyết phục .Chợ truyền thống cuội nguồn, do vậy, dần nghiêng về hướng tăng trưởng công suất văn hóa truyền thống và bảo tồn di sản địa phương. Nói nghe to tát, thực tiễn thì đơn thuần thôi : đi du lịch Mũi Né thì phải đi chợ cá làng Chài ở Hòn Rơm ; đi tour Hà Giang – Mèo Vạc là phải chạy thêm mấy mươi cây số để đến chợ tình Khâu Vai – dẫu nó không khi nào còn như xưa ; và thật ra với hành khách người Việt tới một đô thị bất kể, rẽ vào khu chợ chính của nơi đấy vẫn là một nghi thức gần như không hề bỏ lỡ. Những đặc tính văn hóa truyền thống địa phương đấy, ẩm thực ăn uống hay TT shopping khó thể có được .Nhưng bao nhiêu Xác Suất ngôi chợ trên chủ quyền lãnh thổ Nước Ta có được cái bề dày truyền thống cuội nguồn đủ để lôi cuốn người mua bằng cách như vậy ? Thêm nữa, những chợ truyền thống lịch sử không có một mối link hay một hiệp hội đúng nghĩa để ngồi lại với nhau hầu tìm những hướng đi mới, hay ít ra là giữ được những gì mình đang có. Bản thân chợ truyền thống cuội nguồn chắc cũng có nhu yếu biến hóa, nhưng yếu tố là ai sẽ giúp được họ biến hóa ?Chợ truyền thống ở đô thị - Ảnh 15.Người dân mua thực phẩm tại chợ sân bay Tân Sơn Nhất, Q. Gò Vấp, Thành Phố Hồ Chí Minh – Ảnh : QUANG ĐỊNH

Không chỉ các chợ truyền thống, nhiều đơn vị bán lẻ theo mô hình hiện đại cũng gặp rất nhiều khó khăn hai năm vừa qua. Khác biệt nằm ở chỗ họ luôn đi tìm những công thức tăng trưởng mới và ngay khi các hoạt động kinh tế trở lại bình thường, đã có kế hoạch phục hồi và mở rộng quyết liệt để bù đắp cho giai đoạn mất mát doanh số.

Thị trường bán lẻ đang dần được hâm nóng trở lại khi người tiêu dùng và khách du lịch bắt đầu quay lại các trung tâm thương mại, siêu thị, chợ truyền thống. Gần như ngay lập tức, hàng loạt thương hiệu bán lẻ có dấu hiệu sẽ mở rộng quy mô quyết liệt.

Ghi nhận của Tổng cục Thống kê cho thấy trong quý 1-2022, doanh số bán lẻ tăng nhẹ 4,4% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, hoạt động bán lẻ hàng hóa tăng 10,7%, bán lẻ dịch vụ lưu trú và ăn uống tăng 5,9%, dịch vụ du lịch tăng 29,8% so với cùng kỳ.

Các số lượng đó không phản ánh hết sự chuyển biến can đảm và mạnh mẽ của thị trường kinh doanh bán lẻ TP.Hồ Chí Minh trong quý 1-2022. Cục Thống kê thành phố ước tính tổng mức kinh doanh bán lẻ sản phẩm & hàng hóa và lệch giá dịch vụ tiêu dùng là gần 267 tỉ đồng, giảm 4,8 % so với cùng kỳ. Mức giảm lớn nhất tập trung chuyên sâu ở nhóm những ngành dịch vụ như karaoke, vũ trường, matxa, du lịch … do vận tốc Open trở lại vẫn còn chậm .Ngoài ra phải kể đến những nguyên do như thu nhập cũng như thói quen tiêu dùng của dân cư có sự đổi khác, tâm ý quan ngại dịch bệnh vẫn còn trong thời hạn đầu sau kết thúc giãn cách, nhu cầu mua sắm chưa đạt như kỳ vọng. Tuy nhiên, dự báo lệch giá thương mại và dịch vụ trong quý tiếp theo sẽ đạt mức tăng trưởng dương khi những hoạt động giải trí kinh doanh thương mại trên địa phận và sức tiêu thụ của dân cư có xu thế tăng trở lại .Chợ truyền thống ở đô thị - Ảnh 18.Người dân shopping tại nhà hàng siêu thị Co. opMart Rạch Miễu, Q. Phú Nhuận, TP Hồ Chí Minh – Ảnh : QUANG ĐỊNHĐáng chú ý quan tâm, sau khi mở trở lại đường bay quốc tế, lượng khách du lịch quốc tế trong tháng 3-2022 đã tăng 115 % so với cùng kỳ, đạt 41.700 lượt – mức cao nhất kể từ tháng 3-2020, với khách du lịch đa phần đến từ Trung Quốc, Nước Hàn, Nhật Bản và Mỹ .Năm 2021 tận mắt chứng kiến lượng lớn những shop, nhà kinh doanh bán lẻ có tiềm lực kinh tế tài chính yếu ngừng hoạt động, đặc biệt quan trọng ở phân khúc F&B và thời trang khi nhu yếu tiêu dùng sụt giảm. Nhưng năm 2022 hoàn toàn có thể khởi đầu cho một chu kỳ luân hồi hồi sinh can đảm và mạnh mẽ nhờ độ phủ vắc xin, việc thả lỏng hạn chế đi lại trong nước và giữa những vương quốc trên quốc tế .Nhận xét về triển vọng của thị trường kinh doanh nhỏ Nước Ta trong thời hạn tới, bà Phạm Ngọc Thiên Thanh, phó giám đốc nghiên cứu và điều tra và tư vấn CBRE Nước Ta, cho rằng : ” Những khó khăn vất vả từ kinh tế tài chính vĩ mô đang làm giảm nhu cầu mua sắm của người tiêu dùng trong thời gian ngắn. Thị trường dự báo sẽ ấm dần lên và hồi sinh vào những tháng cuối năm .Lượng khách shopping đông đúc vào những kỳ nghỉ lễ, cuối tuần và lượng khách du lịch trong nước tăng cao vào kỳ nghỉ Tết cho thấy người tiêu dùng đã bắt nhịp với hoạt động giải trí thông thường mới. Tuy nhiên, sự lan rộng ra của những nhà kinh doanh bán lẻ dự kiến sẽ không đồng đều giữa những nhóm ngành thương mại khác nhau ” .

Kênh bán lẻ hiện đại đang chứng kiến cuộc đua đầu tư và mở rộng quy mô khá gay cấn khi nhiều hãng bán lẻ lập kế hoạch đánh chiếm khoảng trống mà các đối thủ yếu hơn bỏ lại. Điển hình như Uniqlo với việc khai trương cửa hàng bán lẻ thứ 11 tại Saigon Centre TP.HCM, Pandora khai trương cửa hàng mới tại AEON Long Biên, Hà Nội.

Hãng AEON đặt tiềm năng mở 100 siêu thị nhà hàng AEON MaxValu đến năm 2025. BRG Retail hợp tác lan rộng ra chuỗi ẩm thực ăn uống Fujimart với Sumitomo Corporation thì đặt tiềm năng đạt khoảng chừng 50 shop mới vào năm 2028 .Đáng chú ý quan tâm, Tập đoàn Alibaba tăng cấp chuỗi giá trị kinh doanh thương mại tại Việt Nam bằng cách xây dựng những TT phân phối quy mô lớn ở Long An, Đồng Nai, hướng tới Giao hàng nhu yếu lưu kho của những nền tảng thương mại điện tử chính ở Nước Ta .Chợ truyền thống ở đô thị - Ảnh 20.Thói quen shopping của người Nước Ta, đặc biệt quan trọng là người trẻ, đang có sự đổi khác can đảm và mạnh mẽ – Ảnh : BẢO ANH / TTNewsThời gian gần đây, một số ít công ty bất động sản cũng tìm cách lấn sân sang kinh doanh bán lẻ, như một cách kiến thiết xây dựng hệ sinh thái của riêng họ .Đây là một kế hoạch kinh doanh thương mại quen thuộc khi những công ty bất động sản có tiềm lực mạnh muốn kiến thiết xây dựng hệ sinh thái phong phú gồm có kinh doanh nhỏ, nhằm mục đích tận dụng nguồn vốn, link loại sản phẩm kinh doanh nhỏ ship hàng chính cộng đồng cư dân và người mua của họ và bao trùm tên thương hiệu tới số đông người dùng .Điển hình hoàn toàn có thể kể đến Nova Retail của Tập đoàn NovaLand với chuỗi shop phân phối những tên thương hiệu nổi tiếng như Nike, GAP, The Face Shop, Sơn Kim Retail của Sơn Kim Group với chuỗi của hàng tiện nghi GS25 và chuỗi nhà hàng quán ăn, spa chăm sóc sức khỏe và làm đẹp đi kèm .Song song kế hoạch lan rộng ra, một số ít chuỗi cũng đặt ưu tiên tái cấu trúc, cải tổ biên doanh thu. Bách Hóa Xanh của Thế Giới Di Động cho biết sẽ tạm dừng mở mới trong năm 2022 để tối ưu hóa hoạt động giải trí .Chuỗi cũng chỉ định ông Nguyễn Đức Tài, quản trị Thế Giới Di Động, giữ chức giám đốc quản lý – hành động chứng minh và khẳng định quyết tâm đưa Bách Hóa Xanh đạt điểm hòa vốn trải qua những kiểm soát và điều chỉnh lớn về công thức quản lý và vận hành. Ngoài Bách Hóa Xanh, Thế Giới Di Động còn lấn sân sang những thị trường kinh doanh nhỏ khác còn nhiều tiềm năng với tên thương hiệu AVA gồm AVAKids ( mẫu sản phẩm mẹ và bé ), AVAFashion ( thời trang ), AVASports ( thể thao ), AVAJi ( trang sức đẹp ) và AVACycle ( xe đạp điện ) .Còn Masan dự kiến sẽ tung ra quy mô ” mini mall ” – tức một shop tiện ích tích hợp nhiều dịch vụ như nhu yếu phẩm ( WinMart ), dịch vụ kinh tế tài chính ( Techcombank ), trà và cafe ( Phúc Long ), chăm nom sức khỏe thể chất ( Phano ) và đã đặt tiềm năng mở 30.000 shop trước năm 2025 .Báo cáo tháng 2-2022 của Savills châu Á – Thái Bình Dương về thị trường kinh doanh bán lẻ cũng nhìn nhận mặc dầu tỉ lệ tiêm vắc xin ngày càng tăng ở nhiều vương quốc, vận tốc hồi sinh của những thị trường lại không đồng nhất .Cụ thể, Nước Ta và Trung Quốc là hai vương quốc có thị trường kinh doanh nhỏ tại những thành phố lớn phục sinh nhanh nhất với hoạt động giải trí kinh doanh thương mại không thay đổi và gián đoạn định kỳ .Trong khi những thành phố như Bắc Kinh, Thượng Hải, Quảng Châu Trung Quốc, TP.HN, TP.Hồ Chí Minh vẫn duy trì mức tăng trưởng giá thuê một cách nhã nhặn từ khoảng chừng 0,5 – 13 % thì những thị trường lớn như Nước Singapore, Hong Kong, Seoul, Tokyo, giá thuê mặt phẳng liên tục sụt giảm mạnh trong 6 tháng cuối năm 2021 với mức từ – 16 % đến – 28 % .Theo nhìn nhận của bà Trần Phạm Phương Quyên, quản trị bộ phận cho thuê mặt phẳng kinh doanh nhỏ Savills Thành Phố Hồ Chí Minh, sức tiêu dùng trong nước Nước Ta ngày càng lớn và không thay đổi, đồng nghĩa tương quan với tiềm năng về lệch giá lớn cho một vài ngành kinh doanh bán lẻ như chăm nom sức khỏe thể chất, chăm nom mẹ và bé, thời trang thể thao, nhà hàng … Điều này đã thôi thúc những nhà kinh doanh nhỏ phải lan rộng ra thêm Trụ sở, khoảng trống thưởng thức, để phân phối nhu yếu tiêu dùng của người mua .Bà Quyên cũng cho biết trong thời hạn qua, những tập đoàn lớn kinh doanh nhỏ lớn vẫn đang bí mật đem thêm tên thương hiệu quốc tế mới về thời trang, phong thái sống, phụ kiện và đồ chuyên được dùng thể thao ngoài trời … về Nước Ta, hứa hẹn giúp phục sinh và tạo ra sức sống mới cho thị trường .Chợ truyền thống ở đô thị - Ảnh 23.

Người dân mua rau củ tại siêu thị Co.op Mart Nguyễn Kiệm, quận Phú Nhuận, TP.HCM – Ảnh: QUANG ĐỊNH

Nội dung: NGUYỄN THU QUỲNH – NHIÊN ANH – NAN MINH Thiết kế: NGỌC THÀNH

Source: https://datxuyenviet.vn
Category: Blog

Đánh giá post
0/5 (0 Reviews)

Related Posts

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *