Xoá sổ phương thức đầu tư đổi đất lấy hạ tầng


Văn Nguyễn   –  
Thứ hai, 05/10/2020 10 : 35 ( GMT + 7 )

Hàng loạt vướng mắc và hệ lụy mà phương thức đầu tư – chuyển giao (BT) gây ra trong thời gian vừa qua có thể giải thích vì sao Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) có hiệu lực từ ngày 1.1.2021 tới đây chính thức đưa phương thức này ra khỏi danh mục các loại hợp đồng dự án PPP và dừng triển khai dự án mới áp dụng loại hợp đồng BT.

Xoá sổ phương thức đầu tư đổi đất lấy hạ tầng
Dự án Công viên hồ điều hòa Văn Miếu (Bắc Ninh) là một trong nhiều dự án giao đất trước khi dự án BT hoàn thành, không đúng quy định. Ảnh: DBC

Dừng ngày khi Luật PPP chưa có hiệu lực

Một điểm đáng chú ý quan tâm là Luật Đầu tư theo phương pháp đối tác chiến lược công tư ( PPP ) trong đó lao lý dừng tiến hành dự án Bất Động Sản mới vận dụng loại hợp đồng BT phải đến ngày 1.12021 tới đây mới có hiệu lực hiện hành, nhưng những pháp luật chuyển tiếp tại Điều 101 nhu yếu phải dừng triển khai ngay kể từ ngày 15.8.2020 với những dự án Bất Động Sản vận dụng loại hợp đồng BT chưa được phê duyệt chủ trương góp vốn đầu tư .Lý giải về việc đưa phương pháp BT ra khỏi nội dung của Luật PPP, theo Thứ trưởng Bộ KHĐT Vũ Đại Thắng, việc ra hình thức này để nhà đầu tư tư nhân bỏ tiền ra kiến thiết xây dựng những khu công trình hạ tầng, sau đó nhà nước trả quỹ đất để họ tăng trưởng nhằm mục đích cân đối hai ngân sách. Tuy nhiên, trong quy trình luận bàn, nhiều quan điểm cho rằng, hình thức này không có việc hợp tác giữa nhà nước và tư nhân trong góp vốn đầu tư nên không hề coi đó là hình thức góp vốn đầu tư PPP. Do vậy mô hình BT không nằm trong nội dung của Luật PPP .Hơn nữa cũng theo ông Vũ Đại Thắng, Nước Ta có nguồn lực đất đai và pháp lý được cho phép đấu thầu, đấu giá nên hoàn toàn có thể triển khai đấu giá mặt phẳng để lấy kinh phí đầu tư thực thi dự án Bất Động Sản góp vốn đầu tư theo nhu yếu cũng như kế hoạch tăng trưởng kinh tế tài chính – xã hội của những địa phương .Việc tạm dừng thực thi hợp đồng theo hình thức BT cũng là một trong những điểm để quản trị hiệu suất cao hơn nữa quỹ đất, đặc biệt quan trọng trong toàn cảnh quỹ đất ngày càng hạn hẹp .

Nhiều ý kiến cũng cho rằng, nếu vẫn quy định BT là một dạng dự án PPP sẽ dẫn đến tình trạng nhà đầu tư tự thiết kế, xây dựng và sau đó nhà nước phải mua lại theo giá mà nhà đầu tư đã khai báo. Điều đó dẫn đến tình trạng công trình này có thể giá sẽ đội lên hơn so với giá trị thực. Ngược lại, nhà đầu tư lại được hưởng những ưu đãi của chính sách đối với PPP, ví dụ hưởng giá thấp về đất đai.

Trước đó, một số ít Đại biểu Quốc hội khi tham gia góp ý vào dự thảo Luật PPP cũng cho rằng, dự án Bất Động Sản BT thời hạn qua để lại nhiều hệ lụy, tạo dư luận không tốt, trong đó nhà đầu tư thường hay tranh thủ cơ quan có thẩm quyền để được chỉ định thầu những dự án Bất Động Sản mà nhà nước cần. Nhà nước hoàn trả cho nhà đầu tư thường thì là bất động sản, những nơi được xem là khu đất vàng, giá trị cao gấp nhiều lần, gây thất thoát cho ngân sách nhà nước. Thay vào đó, nhà nước hoàn toàn có thể đấu giá quyền sử dụng đất để có vốn góp vốn đầu tư công vào những dự án Bất Động Sản thiết yếu, thay vì giao cho nhà đầu tư BT kiến thiết xây dựng rồi chuyển giao đất mà không qua đấu giá cho nhà đầu tư, dễ xấu đi, gây dư luận xấu .

Hàng loạt hệ lụy từ phương thức BT

Thực tế theo tác dụng truy thuế kiểm toán chuyên đề việc triển khai những dự án Bất Động Sản góp vốn đầu tư theo hình thức BT quá trình năm trước – 2018 vừa được Kiểm toán Nhà nước công bố cho thấy, hầu hết những dự án Bất Động Sản BT đều chỉ định nhà đầu tư và có dự án Bất Động Sản chỉ định nhà đầu tư sau khi kiến thiết .Tại một số ít địa phương, những dự án Bất Động Sản BT lại đa phần do nhà đầu tư yêu cầu và đưa vào hạng mục góp vốn đầu tư, như tại Thành Phố Bắc Ninh có đến 72/83 dự án Bất Động Sản do nhà đầu tư yêu cầu. Ngoài ra còn Open thực trạng dự án Bất Động Sản do nhà đầu tư yêu cầu và không lấy quan điểm những bộ, ngành theo pháp luật ( Công viên hồ điều hòa Văn Miếu và Nhà máy nước mặt TP.Bắc Ninh ) ; không thực thi thiết kế xây dựng và công bố hạng mục dự án Bất Động Sản ( Đường liên kết vào cảng Hồ Chí Minh – Hiệp Phước ) ; lựa chọn nhà đầu tư hạn chế năng lượng kinh tế tài chính nên phải biến hóa từ hình thức giao dịch thanh toán bằng đất sang bằng tiền ( Xây dựng đường liên kết với cầu Phú Mỹ ) .Một nội dung gây nhiều quan tâm là việc xác lập tổng mức góp vốn đầu tư khởi đầu không đúng mực, trong đó hầu hết dự án Bất Động Sản BT ở TP.HN xác lập tổng mức góp vốn đầu tư bắt đầu lớn hơn nhiều so với giá trị thực tiễn lên tới hàng nghìn tỉ đồng ; phê duyệt dự án Bất Động Sản sau khi tiến hành xây đắp và chưa có báo cáo giải trình nhìn nhận ảnh hưởng tác động môi trường tự nhiên ; phê duyệt kiểm soát và điều chỉnh 1 số ít nội dung không đúng lao lý và còn sai sót ; phê duyệt diện tích quy hoạnh và giá đất tạm tính vượt giá trị dự án Bất Động Sản BT, nổi bật như Thanh Hóa phê duyệt diện tích quy hoạnh và giá đất tạm tính vượt giá trị dự án Bất Động Sản 875,5 tỉ đồng ; phê duyệt kiểm soát và điều chỉnh dự án Bất Động Sản chưa xác lập rõ nguồn vốn hợp pháp khác ( Dự án tăng cấp đường nối Phú Yên với Gia Lai chưa xác lập rõ nguồn vốn hợp pháp khác khoảng chừng 544 tỉ đồng ) .

Cũng theo Kiểm toán Nhà nước, nhiều dự án BT ký hợp đồng sau khi nhà đầu tư đã thực hiện thi công và ký kết phụ lục hợp đồng bổ sung chi phí lãi vay không phù hợp; ký hợp đồng chưa đúng quy định, không đảm bảo nguyên tắc ngang giá; không quy định cơ cấu tỉ lệ vốn chủ sở hữu của nhà đầu tư để thực hiện dự án đền bù giải phóng mặt bằng (GPMB) làm tăng chi phí đầu tư dự án BT do đơn vị đang tính chi phí lãi vay trên 100% chi phí đền bù GPMB. Ở một số dự án có hiện tượng ký hợp đồng BT trong đó vượt diện tích thanh toán dự án khác so với báo cáo nghiên cứu khả thi (như Dự án Đường Nam sông Đốc, Cà Mau).

Đặc biệt tương quan đến việc phê duyệt, giao đất cho nhà đầu tư thanh toán giao dịch dự án Bất Động Sản BT, Kiểm toán Nhà nước cũng chỉ rõ hàng loạt địa phương như : Thanh Hóa, Hưng Yên, Vĩnh Phúc, TP Bắc Ninh, Thành Phố Hà Nội và Khánh Hòa phê duyệt, giao đất giao dịch thanh toán dự án Bất Động Sản BT khi đã có văn bản tạm dừng của Bộ Tài chính, chưa tương thích quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất ; giao đất trước khi dự án Bất Động Sản BT hoàn thành xong không đúng lao lý và giao đất cho nhà đầu tư thực thi dự án Bất Động Sản đối ứng không qua đấu giá ; xác lập đơn giá đất chưa tương thích và xác lập giá đất để giao cho nhà đầu tư tại 1 số ít dự án Bất Động Sản còn sống sót, chưa ổn .

Kiến nghị xử lý hơn 5.058 tỉ đồng liên quan đến phương thức BT

Trên cơ sở kết quả kiểm toán 28 dự án BT, Kiểm toán Nhà nước kiến nghị xử lý hơn 5.058 tỉ đồng, trong đó tăng thu ngân sách Nhà nước 112,4 tỉ đồng, giảm chi ngân sách nhà nước trên 1.260 tỉ đồng, thu hồi nộp ngân sách thanh toán vượt giá trị dự án hơn 355 tỉ đồng và giảm giá trị hợp đồng BT hơn 2.014 tỉ đồng. Thực tế cũng theo Kiểm toán Nhà nước, năm 2018 trở về trước, cơ quan này cũng kiến nghị xử lý 7.453 tỉ đồng tại 37 dự án. N.Văn

Đánh giá post
0/5 (0 Reviews)

Related Posts

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *